تعدادى نقشه كش از آن پا گرفت . نالينو دربارهء هشت يا نه نسل اين خاندان تا نهايت قرن هجدهم مطالعه كرد كه همگى در سفاقس تولد يافته و بيشترشان در آنجا يا در قيروان و احيانا در قاهره به سر برده و طبق رسوم خاندان به كار نقشه كشى و بعدا به مطالعهء رياضيّات و هيئت مشغول بوده‌اند . از اين كارگاه - اگر اين تعبير درست باشد - از سال 1551 تا 1601 چهار نقشهء بزرگ جهان برون آمده كه در واقع نسخهء دستكارى شده نقشهء ادريسى است ( و اين به سالهاى 1551 ، 1572 ، 1579 ، و 1601 بوده است ) . 122 كسانى كه دربارهء فعاليّت علمى اين خاندان تحقيق كرده‌اند دربارهء نام تهيه كنندگان اين نقشه‌ها اختلاف دارند . تحقيق نالينو 123 نيز مدّتهاى دراز به دسترس نبود و نتايج آن به طور نامستقيم شناخته شده بود . سالمندتر از همهء آنها على بن احمد بن محمّد است كه به سال 1551 / 958 ه . اطلسى تهيه كرده در هشت ورق كه غالبا سواحل مديترانه را نشان مىدهد ، و نسخهء خطّى آن در كتابخانهء ملى پاريس موجود است . و شايد نقشهء جهان شرفى كه تاريخ آن به سال 1571 - 1572 / 979 ه . بازمىگردد و در آكسفرد هست به صورتى با اين نقشه ارتباط دارد . 124 محقّقان در توصيف نقشه‌ها اختلاف دارند ولى تركيب عمومى اطلس براى ما روشن است . 125 به دنبال تقويم شمسى نقشهء قبله است 126 كه وضع همهء شهرها را نسبت به كعبه نشان داده ، و پس از آن نقشهء عمومى جهان است . 127 كرامر در نقشهء اخير اثرى از بيرونى مىبيند 128 ولى مؤلّف مىگويد كه زير نفوذ ادريسى بوده است ؛ 129 و اين قضيّه از نظر ما معقول مىنمايد . پس از آن نقشهء مناطق مختلف است چون سواحل اسپانيا و جزاير بالئار و جنوب فرانسه و قسمتى از سواحل ايتاليا همراه با كرس ، ساردنى ، و ساحل مقابل افريقا . پس از آن چند نسخه از سواحل درياى سياه و درياى آزوف و ساحل جنوبى آسياى صغير و شام و مصر تا برقه است . يك نقشهء جدا نيز هست كه بلاد يونان و مجمع الجزاير آن و كرت و سواحل آفريقاى مقابل آن را نشان مىدهد و يك تقويم كشاورزى نيز به اطلس ضميمه شده است . تركيب اطلس پورتولان « 3 » نشان مىدهد كه براى كشتيبانى فراهم شده كه در سواحل مديترانه و درياى سياه تا سواحل كريمه دريانوردى مىكرده است . نام سريانى و اروپايى ماهها نيز ، كه كنار نامهاى عربى بر نقشه آمده ، اين فرض را تأييد مىكند كه دريانورد مذكور به سواحل اروپاى مسيحى و سواحل شام رفت و آمد داشته است . نكته‌اى كه معلوم مىدارد اطلس براى مقاصد تجارتى و نه نظامى تهيه شده اين است كه مانند نقشه‌هاى عثمانى آن روزگار ، كه به موقع از آن سخن خواهيم داشت ، استحكامات ساحلى بر آن نمودار نشده است . 130 نقشه به سال 1551

--> ( 3 ) نقشهء دريانوردى .